ملاعبدالرزاق فیاض لاهیجی(قرن11)

عبدالرزاق فرزند علی بن حسین لاهیجی متخلص به فیاض ازحکماءومتکلمان نامی قرن11هجری است.اصل آن جناب ازلاهیجان است وچون دراوائل عمرخودبه قم رفته ودرآنجا ساکن بودبه قمی نیزمشهور است.ولی قلی بیک شاملوی هروی درتذکره قصص الخاقانی که دوسال پس ازمرگ فیاض کتاب خودراتالیف نمود(یعنی درسال1074ه.ق)درباره این حکیم نامورچنین می نویسند:ازجمله حکماء وعلماءبرهان آفرین،افلاطون قرین،حضرت مولانا عبدالرزاق است که فیمابین حکماء وعلماء دردانائی طاق ودرفضیلت مشهورآفاق است.

جناب معظم له لاهیجی الاصل ودرفن حکمت ذاتی ازاجله حکمای عصرصاحبقرای(شاه عباس دوم)است.ابیات مدون ایشان ازآنچه به نظراین بنده رسیداز20هزار متجاوزاست.اکثراوقات آن قدوه اهل کمال دردارالمومنین قم بسرمی بردوتصنیف وتالیف اشتغال داشت.ملک الشعرا بهار درباره او می نویسد:عبدالرزاق لاهیجی صاحب گوهرمرادازعلمای زمان صفویه است که تنهایی افتخار ملت ونژادی تواند بود.

زمان ومکان تولدحکیم فیاض لاهیجی بدرستی معلوم نیست ودرسال 1072هجری قمری یعنی 22سال پس ازاستاد وپدرزنش ملاصدرای شیرازی وفات یافت.

محل دفن ملاعبدالرزاق لاهیجی

ملاعبدالرزاق فیاض لاهیجی به سال 1072هجری قمری درقم وفات یافت وجنازه اش درقبرستان بزرگ شیخان دفن گردیده گردید.وبه هنگام ساختن خیابان ارم قم مقداری ازقبرستان شیخان درخیابان واقع شدوبقایای این حکیم به صحن بزرگ حضرت معصومه(س)منتقل شد.

آثارفیاض

حکیم عبدالرزاق فیاض لاهیجی ازاساتید بزرگ کلام وفلسفه ومنطق ایران زمین محسوب می گشت وتالیفات این حکیم متاله وبزرگ همه حکایات ازجلالت قدروعظمت مولف آن داردومطمع انظاردانشمندان وبزرگان اعصاردربلادوامصاربوده وهست.مهمترین اثر این حکیم بزرگوار که به زیور طبع آراسته شده،کتاب گوهرمراددرکلام به فارسی است وکتاب شوارق الالهام که شرح تجریدخواجه نصیرالدین طوسی است وبه عربی است.کتابهای این حکیم عالیقدرراحدود12کتاب نوشته اندکه9اثرازاینها عربی و3اثربه فارسی است که 4کتاب ازتالیفات حکیم فیاض تاکنون چاپ شده است وامید است باقی نیزچاپ گردد ودردسترس عموم قرارگیرد.

آثارحکیم فیاض لاهیجی بدین قرارند:

1-شوارق الهام:به زبان عربی است وازشروح مشهوربرتجریدالکلام خواجه نصیرالدین طوسی است ولی این شرح ناتمام است،مع ذلک برترازسایرشروح است.

2-گوهرمراد:به فارسی درحکمت وکلام می باشد.

3-مشارق الالهام:شرح فارسی برتجرید الکلام تامبحث امورعامه.

4-سرمایه ایمان:تلخیصی است ازکتاب گوهرمراد.

5-حاشیه جواهر:واعراض شرح تجرید قوشچی.

6-شرح الهیاکل:درحکمت اشراق(شرح هیاکل النورشیخ شهاب الدین سهروردی)

7-حاشیه برحاشیه خفری:برالهیات شرح تجرید.

8-حاشیه برحاشیه ملاعبدالله یزدی برتهذیب المنطق تفتازانی.

9-شرخ برشرح اشارات بوعلی سینا نوشته خواجه نصیرالدین طوسی،این اثرناتمام است،اما ازآخرین تحقیقات این حکیم نامی است.

10-الکلمات الطیبه درمحاکمه بین میرداماد وملاصدرای شیرازی درمساله اصالت وجود یاماهیت.

11-رساله حدوث العالم

12-دیوان شعر که به قول نصرآبادی درتذکره حدود دوازده هزاربیت است.

مشهورترین اثرحکیم فیاض لاهیجی شوارق الالهام است وازدیرزمان جزءکتابهای درسی حوزه های علمیه بوده است.دراین کتاب امورعامه وجواهر واعراض تا علم الهی ازتجرید الاعتقاد خواجه نصیرالدین طوسی راشرح نموده است.