تحقیق شیخ زاهد گیلانی(قرن 7هجری)

تاج الدین ابراهیم  ملقب به زاهد گیلانی است واوخویش راابراهیم گیلانی می گفته است.پدراوروشن امیربابل بن شیخ بندارکردی سنجانی بودواین خاندان تاهفت جدشیخ وشیخ زاده بودنده اند وجدهفتم ایشان مریدبن الاشیخ نام داشت.روشن امیرپدرشیخ زاهد ازده بهرالاله که ازدههای کوهستان گیلان بودزنی گرفت وتاج الدین ابراهیم درسیاورود ازاین مادرزائیده شد.

روشن امیرظاهرا درسیاورودمسکن داشته ودرهمانجا ازدنیا رفته است.شیخ زاهددرطفولیت وهنگامی که هنوز به مکتب می رفته است به خدمت سیدجمال الدین درمقام بوته سردرده مالاوان رسیده ومریداوگشته است وآغاز زهدوی ازهمان اوان کودکی بوده است.اوقات او به زراعت می گذشته وزمین برنجزاری داشته است.اقامت اودرگیلان بیشتردرسیاورود بود وگاهی نیزدرهلیه کران ازبلوک خانبلی اقامت می کرده است که ازیک طرف به سفیدرود وازطرف دیگر به دریای خزرنزدیک بوده است وازاقامتگاه وی تالب دریا نزدیک نیم فرسنگ مسافت مسافت بوده است وبه همین جهت گاهی به لب دریا می نشسته است

مشایخ شیخ زاهد

شیخ زاهد درطریقت مریدسیدجمال الدین بوده که درگیلان درمقام یونس  درده مالاوان ساکن بود وشیخ آنجا خدمت اورسیده بود.

سید جمال الدین مرشد شیخ زاهد گیلانی ازمشایخ معروف نیمه اول قرن هفتم است که معاصر باعلاء الدین محمدبن جلال الدین حسن(618-653ه.ق)هفتمین پادشاه اسماعیلیه الموت ومعروف به شیخ عین الزمان جمال الدین گیلی بوده است که اصل وی ازمردم گیلان بوده وبه وسیله شیخ نجم الدین ملقب به عین الزمان شد.درشب دوشنبه چهارم شوال 651ه.قدرگذشت.

سلسله ارشاد شیخ زاهد گیلانی بدین قراراست:

1-شیخ تاج الدین ابراهیم زاهدگیلانی

2-سید جمال الدین

3-شیخ شهاب الدین تبریزی

4-رکن الدین سجاسی

5-قطب الدین ابوبکرابهری

6-شیخ ابومجیب سهروردی

7-قاضی وجیه الدین(عموی ابونجیب سهروردی)

8-محمد بکری(پدرقاضی وجیه الدین)

9-احمد اسود دینوری

10-ممشاه دینوری

11-ابوالقاسم جنید بن محمد بغدادی

12-سری بن مغلس سقطی

13-ابومحفوظ معروف به کرخی

14-حبیب عجمی

15-ابوالحسن علی ابن ابیطالب(ع)

کتابی ازشیخ زاهد دردست نیست ولی محمد علی حزین رساله ای دراخبارجدش تالیف نموده است.

سال وفات ومقبره وی

شیخ زاهد دراواخرعمرنابینا شده بودوصفی الدین راجانشین خودقرارداد.طبق نوشته صفوه الصفا،شیخ زاهد درماه رجب سال700ه.قدرسن 85سالگی رحلت نمود.

شیخ زاهد رادرسیاورود دفن کردند ودرحوالی سال 730 یعنی سی سال پس ازآن درزمانی که صفی الدین اردبیلی زنده بودصندوق روی مزارشیخ زاهد چون ازبین رفته بودصندوق دیگری ترتیب داد.پس ازآن درصدونودودوسال بعد،یعنی به سال 892ه.ق.سلطان حیدرصفوی تربت شیخ زاهد رابنا بر دستور شیخ زاهدکه درواقعه ای درخواب به اوداده بود ازسیاورود به علت آب گرفتگی به محل امن دیگری منتقل نمود وآن محل دوم درشیخانور درنزدیکی شهرلاهیجان است.

این قبردارای صندوق وکتیبه ای زیبابودکه درحریق سال 1282یا1292ه.ق.یادرفاصله میان این دو تاریخ ازمیان رفته است وبرنهارددارن مستشرق روسی ازآن یادمی کند.

درشیخانبر سه قبراست یکی قبرشیخ زاهد گیلانی،دیگری قبرسیدرضی بن مهدی باشکجانی وسوم آنگونه که معروف است قبرغلام شیخ زاهد است.مرحوم سعیدنفیسی که درسال1306هجری ازاین بقعه دیدن کرده است دراین باره می نویسد:درشیخانبر سه قبر است.آنکه درمدخل واقع شده ودرحجره جلو است وصندوق چوبی دارد مزارسید رضی بن مهدی باشکجانی است که درآن باب جای دیگربحث خواهم کرد.درمغرب این صندوق درحجره دیگر دومقبره است که یکی ازآنها طارمی چوبی دارد واهالی محل آن رامشهد شیخ زاهد گیلانی می دانند درمغرب آن هم قبری دیگراست که روی آن راازکاشی یک رنگ پوشانیده اندومردم محل می گویند مقبره غلام شیخ زاهد است ولی رابینو می نویسد:"مقبره سوم این امامزاده به موجب افسانه ای قبریکی ازدختران تیمور است".

درباره اینکه براستی قبرشیخ زاهد گیلانی درکجا واقع شده است درمبحث نقاط دیدنی لاهیجان ازهمین کتاب به نحو مبسوط بحث کرده ایم بدانجا مراجعه شود.