حمام گلشن


حمام گلشن لاهیجان که در محله میدان در مقابل مسجد جامع و بقعه چهارپادشاهان قرار دارد در سال 1239 هجری قمری زمان فتحعلی شاه قاجار و حاج علی اکبر حاکم لاهیجان ساخته شده است. در آن زمان استفاده از حمام های داخل خانه در شمال کشور بندرت معمول بوده و فقط شاهزادگان و امرا و حاکمان صاحب منزلی بودند که دارای حمام بود لذا بنابر ضرورت گرمابه گلشن لاهیجان در سطح وسیع و با عظمت و زیبایی خاصی ساخته شد این گرمابه دارای دو سربینه بود( حالت اولیه) قسمت اول که ورودی های حمام به آن متصل بوده محل استفاده افراد معمولی و سربینه دوم که کوچکتر و از نظر ارتباط با هوای آزاد و سرد بیرون در امان بیشتری بود مربوط به افراد ثروتمند بوده است که در سال 1344 هجری شمسی بعلت ادامه خیابان حافظ جنوبی بخش مهمی از سربینه بزرگ و قدیمی ازبین رفت و ارتباط اولیه حمام بهم خورد در نتیجه تغییراتی در معماری داخلی گرمابه برای ادامه استفاده از آن بوجود آمد. ازجمله تغییرات، تبدیل نظافتخانه قدیمی به سربینه بود.

 

مسئله قابل توجه اینکه تفکیک فضاهای آلوده و پاکیزه گرمابه در حالت اولیه بخوبی صورت گرفته و در نقاط اتصال این دو فضا عامل واسطه ای وجود داشت این حمام با وسعت تقریبی 1840 مترمربع شامل دو بخش عمومی مردانه و زنانه است و دارای سه بخش سربینه( با تزئین ازاره با کاشیهای هفت رنگ و حوض سنگی) میاندر و گرمخانه ( که ستونهای سنگی و تاقهای جناغی چشمگیری دارد) است فضای داخلی حمام یك 8 ضلعی نامنظم است كه 8 ستون دایره ای شكل سنگی به ارتفاع 5/1 متر سقف گنبدی و آجری آنرا سرپا نگه داشته و گوشه ها مقرنس كاری كاربندی شده است حمام در 4 ضلعی اصلی دارای 4 شاه نشین است و دو اطاق 8 ضلعی در دو ضلع دیگر قرار گرفته است این گرمابه بخاطر مرطوب بودن محل بالا تر از سطح زمین ساخته شد ،و جهت آبرسانی از چاه استفاده می كند به این صورت كه جاه آبی به صورت نیمه عمیق حدود 10 متر در كنار گرمابه زده شده و سپس از آن چاه آب به بالای حمام توسط یك نفر كشیده شده البته به كمك چرخ چاه ) و در داخل یك حوضچه ریخته می شده و از آنجا به مخازن مختلف هدایت می شده .